KENDİNİ SABOTE ETMEK

Kendini sabote etme davranışı, bireyin bir işi ya da görevini yetirebilecek durumda olmasına rağmen, bu işi başarıyla yapıp yapamayacağına yönelik endişe yaşamasıyla ortaya çıkar. Bireyler kendi becerisini ve iş gücünü çok önemsedikleri durumda, başarıp başaramayacaklarından şüphe ettiklerinde, benliklerini korumak adına bunu yaparlar. Kendilerini sabote eden kişiler başarılarını içselleştirirken başarısızlıklarını dışsallaştırırlar. Bunu yapmak kişinin kendini iyi hissetmesini sağlar. Fakat zamanla birlikte içsel motivasyonu azalabilir, uyumsuzluk ve olumsuz yönde duygulanım artar.

Kendini sabote eden kişiler başarısızlık ihtimalini artıran ortamı farkında olarak veya olmayarak kendileri inşa ederler. Böylece oluşturulan bu ortamda kişi başarısızlığından dolayı kendini sorumlu tutmaz ve suçlu hissetmez hatta bu şekilde çevreden gelebilecek eleştirilere karşı kendisini koruyabilir.

İki çeşit kendini sabote etme stratejisi mevcuttur. Bunlar davranışsal kendini sabotaj ve sözel olarak kendini sabotajdır. Sözel olarak kendini sabote etme davranışından önce kaygı, bitkinlik ve stres gibi daha çok psikolojik belirtilerin sıklıkla ifade edilmesi; davranışsal olarak kendini sabote etme ise işleri erteleme, fırsatları değerlendirememe, görevi için yeterli çabayı harcayamama gibi performansını ve dolayısıyla başarısını etkileyebilecek eylemlerde bulunabilir. Örneğin, kişi “ Konuları anlayamadığım için sınavda başarısız oldum” demek yerine “Sınavda başarısız oldum, çünkü gece uyuyamadım.”  diyerek kendini sabote etmeye dair sözlü bir ifade kullanabilir. Bu durumda kişi düşük performans gösterse bile başarısız olmaktan korunur veya yetersizliklerine rağmen başarılı olduğu durumlarda ise daha iyi hissedebilir.

Fakat zamanla birlikte içsel motivasyonu azalabilir, uyumsuzluk ve olumsuz yönde duygulanım artar. Kendini sabote etmenizin sebeplerini bulmak ve önlemek için bir uzmandan psikolojik destek alabilirsiniz.